{"id":4003,"date":"2026-08-19T18:11:00","date_gmt":"2026-08-19T16:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/?p=4003"},"modified":"2026-08-20T15:37:41","modified_gmt":"2026-08-20T13:37:41","slug":"lemkowszczyzna-w-beskidzie-niskim-tam-gdzie-cisza-ma-swoja-historie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/2026\/08\/19\/lemkowszczyzna-w-beskidzie-niskim-tam-gdzie-cisza-ma-swoja-historie\/","title":{"rendered":"\u0141emkowszczyzna w Beskidzie Niskim \u2013 tam, gdzie cisza ma swoj\u0105 histori\u0119"},"content":{"rendered":"

S\u0105 takie miejsca, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek od razu zaczyna oddycha\u0107 troch\u0119 inaczej. Wolniej. G\u0142\u0119biej. Jakby wraz z przekroczeniem pewnej granicy zostawia\u0142 za sob\u0105 po\u015bpiech, ha\u0142as i wszystko to, co na co dzie\u0144 tak bardzo zajmuje g\u0142ow\u0119.<\/p>\n

Dla mnie \u0141emkowszczyzna jest w\u0142a\u015bnie takim miejscem.<\/p>\n

\u0141emkowszczyzna \u2013 cisza, natura i Beskid Niski<\/strong><\/h4>\n

Beskid Niski zachwyca nie spektakularnymi szczytami, ale sp<\/em>okojem. Rozleg\u0142ymi \u0142\u0105kami, \u0142agodnymi zboczami, lasami i dolinami, przez kt\u00f3re prowadz\u0105 niemal puste drogi. S\u0105 tutaj miejsca, gdzie mo\u017cna d\u0142ugo nie spotka\u0107 \u017cadnego cz\u0142owieka. Przemierzaj\u0105c te bezdro\u017ca z Ma\u0107kiem na rowerach, dotarli\u015bmy do g\u00f3rskiej, ukwieconej \u0142\u0105ki, \u017cyj\u0105cej swoim \u017cyciem. Wok\u00f3\u0142 g\u0142ucha cisza, a na tej \u0142\u0105ce, feeria d\u017awi\u0119k\u00f3w. Bzyczenie, cykanie, szum wiatru, wszystko zalane ciep\u0142ym, p\u00f3\u017anym, popo\u0142udniowym s\u0142o\u0144cem. U\u015bmiechn\u0119\u0142am si\u0119 do siebie i poczu\u0142am, jak mi tutaj dobrze.\u00a0 Zamieni\u0142am greckie cykady, kt\u00f3re jeszcze wyra\u017anie gra\u0142y w moim sercu, na beskidzkie \u015bwierszcze. Cisza wok\u00f3\u0142 i spok\u00f3j w moje g\u0142owie dodatkowo wzmacnia\u0142y g\u0142o\u015bno\u015b\u0107 tych d\u017awi\u0119k\u00f3w natury. Bardzo ciekawa obserwacja.<\/p>\n

\u00a0<\/h2>\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Konie huculskie i \u017cycie blisko natury<\/strong><\/h4>\n

Ludzi tutaj, jak na lekarstwo, za to mo\u017cna spotka\u0107 konie huculskie. Pas\u0105 si\u0119 spokojnie na \u0142\u0105kach, czasem podchodz\u0105 blisko, jakby wcale nie przejmowa\u0142y si\u0119 obecno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka. To tutaj w Regietowie znajduje si\u0119 najwi\u0119ksza stadnina tych koni w Europie, u\u015bci\u015blaj\u0105c na terenie historycznej krainy Huculszczyzny. Konie z tej stadniny bywaj\u0105 prawdziwymi gwiazdami filmowymi. Zagra\u0142y w produkcjach takich jak: Ogniem i mieczem, Quo Vadis, czy 1920 Bitwa Warszawska.<\/p>\n

Gdzie indziej wida\u0107 krowy rozproszone po ogromnych, zielonych po\u0142aciach \u0142\u0105k albo odpoczywaj\u0105ce sobie w cieniu drzew. W takim klimacie naprawd\u0119 mo\u017cna poczu\u0107, \u017ce jeste\u015bmy gdzie\u015b daleko od wielkiego \u015bwiata. Mam wra\u017cenie, \u017ce \u017cycie ludzi w na tym terenie p\u0142ynie w innym tempie. \u017byj\u0105 chyba te\u017c troch\u0119 pro\u015bciej, nie spiesz\u0105 si\u0119 tak bardzo i nie maj\u0105 tylu oczekiwa\u0144.<\/p>\n

Drzewo na drodze nie pozwalaj\u0105ce szybko przejecha\u0107, to dla mnie symbolika zatrzymania.<\/p>\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

M\u00f3j m\u0105\u017c przygotowuje czasem tras\u0119, biegn\u0105c\u0105 \u0142agodniejszymi \u015bcie\u017ckami. Zdarza si\u0119, ze trafiaj\u0105 si\u0119 nam r\u00f3wnie\u017c edukacyjne walory. Zabieramy ze sob\u0105 riksz\u0119, koc, ksi\u0105\u017cki, jaki\u015b prowiant i\u00a0 znajdujemy chwil\u0119 na piknik. Tutaj papu, nawet we w\u0142oskim wydaniu. Burrata z pomidorami bawolimi od gospodarza. Zabrak\u0142o tylko bazylii. Pewnie gdybym by\u0142a bieg\u0142a w dzikich zio\u0142ach, to tu\u017c obok koca znalaz\u0142abym pewnie jaki\u015b lokalny zamiennik, ale nie jestem… Oby\u0142o si\u0119 bez.<\/p>\n

Rozczuli\u0142a mnie budka dla zdro\u017conych w\u0119drowc\u00f3w. W \u015brodku by\u0142o wszystko, co mo\u017ce si\u0119 przyda\u0107. Jakie\u015b s\u0142odycze, na zastrzyk energii, woda, podpaski, chusteczki, peleryny przeciwdeszczowe, ale te\u017c mapa, wskaz\u00f3wki turystyczne i bardzo ciekawa historia miejscowo\u015bci Blechnarka.<\/p>\n

Po drodze mieli\u015bmy te\u017c okazj\u0119 podziwia\u0107 \u017ceremia i tamy bobr\u00f3w. Cho\u0107 mo\u017ce to wygl\u0105da\u0107 na pierwszy rzut oka, jak dewastacja lasu, to tak naprawd\u0119 jest wsparciem wilgotno\u015bci dla drzew.<\/p>\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Historia \u0141emk\u00f3w i wielokulturowa \u0141emkowszczyzna<\/strong><\/h4>\n

\u0141emkowszczyzna ma jednak co\u015b jeszcze \u2013 swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119.<\/p>\n

To ziemia \u0141emk\u00f3w, kt\u00f3rzy przez wieki \u017cyli tutaj blisko natury, swoich dom\u00f3w, cerkwi i wsp\u00f3lnoty. Mieli w\u0142asny j\u0119zyk, muzyk\u0119, tradycje, obrz\u0119dy, stroje i kuchni\u0119. Ich \u017cycie by\u0142o proste, podporz\u0105dkowane rytmowi p\u00f3r roku i pracy. Wiele z tego \u015bwiata pozosta\u0142o ju\u017c tylko we wspomnieniach. W krajobrazie wci\u0105\u017c jednak mo\u017cna odnale\u017a\u0107 jego \u015blady.<\/p>\n

Stare drewniane domy. Przydro\u017cne kapliczki. Krzy\u017ce. Cmentarze. I przede wszystkim cerkwie \u2013 pi\u0119kne, drewniane, cz\u0119sto stoj\u0105ce samotnie w\u015br\u00f3d starodrzewia. To niezwyk\u0142e uczucie, kiedy jedziemy przez ma\u0142\u0105 wie\u015b i nagle widzimy cerkiew, a niedaleko od niej ko\u015bci\u00f3\u0142. Przy jednej drodze stoi katolicka kapliczka, kawa\u0142ek dalej prawos\u0142awny krzy\u017c. R\u00f3\u017cne tradycje, r\u00f3\u017cne wyznania, r\u00f3\u017cne historie \u2013 a wszystko wpisane w jeden krajobraz.<\/p>\n

Ta wielokulturowo\u015b\u0107 jest tutaj bardzo namacalna.<\/p>\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Ale jest te\u017c druga strona tej historii.<\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej \u0141emkowie zostali wysiedleni ze swoich rodzinnych stron. W 1947 roku, podczas akcji \u201eWis\u0142a\u201d, ca\u0142e rodziny musia\u0142y opu\u015bci\u0107 swoje domy. Zostawiali ziemi\u0119, gospodarstwa, sady, cerkwie i groby bliskich. Zostawiali miejsca, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142y ich rodziny od pokole\u0144.<\/p>\n

I chyba dlatego dzisiejsza cisza \u0141emkowszczyzny ma w sobie co\u015b szczeg\u00f3lnego. Kiedy mijamy stary, drewniany dom, mo\u017cna zacz\u0105\u0107 si\u0119 zastanawia\u0107, kto kiedy\u015b otwiera\u0142 jego drzwi. Kto siedzia\u0142 wieczorem na \u0142awce przed domem. Kto wypasa\u0142 krowy na tych samych \u0142\u0105kach. Kto prowadzi\u0142 konia do pracy. Kto szed\u0142 \u015bcie\u017ck\u0105 do cerkwi…i kto spoczywa w opuszczonym grobie na zaro\u015bni\u0119tym cmentarzu.<\/p>\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Cmentarze wojenne w Beskidzie Niskim<\/strong><\/h4>\n

Historia tego miejsca si\u0119ga jeszcze dalej. Przez Beskid Niski przebiega\u0142 front I wojny \u015bwiatowej. W maju 1915 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ofensywa gorlicka, w kt\u00f3rej star\u0142y si\u0119 wojska austro-w\u0119gierskie i niemieckie z armi\u0105 rosyjsk\u0105. W tych spokojnych dzisiaj g\u00f3rach toczy\u0142y si\u0119 ci\u0119\u017ckie walki. Po obu stronach gin\u0119li ludzie r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci \u2013 mi\u0119dzy innymi Polacy, Niemcy, Austriacy, W\u0119grzy, Czesi, S\u0142owacy, Ukrai\u0144cy i Rosjanie. Pozosta\u0142y po nich setki cmentarzy wojennych. Cz\u0119sto s\u0105 ukryte w lesie, na zboczu g\u00f3ry albo gdzie\u015b na ko\u0144cu polnej drogi. Niewielkie, ciche, czasem zupe\u0142nie niepozorne. Trzeba si\u0119 zatrzyma\u0107, \u017ceby je zauwa\u017cy\u0107.<\/p>\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n

\u0141emkowszczyzna \u2013 miejsce, do kt\u00f3rego chce si\u0119 wraca\u0107<\/strong><\/h4>\n

I w\u0142a\u015bnie to zatrzymanie jest chyba najwa\u017cniejsze, bo \u0141emkowszczyzny nie da si\u0119 dobrze zobaczy\u0107, jad\u0105c szybko z punktu A do punktu B. Trzeba zwolni\u0107 i pos\u0142ucha\u0107 jej szeptu. Zatrzyma\u0107 si\u0119 przy starej cerkwi. Usi\u0105\u015b\u0107 na chwil\u0119 na \u0142awce. Poczu\u0107 energi\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy kiedy\u015b tutaj \u017cyli \u2013 i tych, kt\u00f3rzy nie wr\u00f3cili z wojny do swoich rodzin. Popatrze\u0107 na krowy i konie huculskie pas\u0105ce si\u0119 na \u0142\u0105kach. Pos\u0142ucha\u0107 piania koguta gdzie\u015b w oddali. Przej\u015b\u0107 kawa\u0142ek poln\u0105 drog\u0105. Zajrze\u0107 do ma\u0142ej kapliczki.<\/p>\n

I wtedy ten krajobraz zaczyna opowiada\u0107 w\u0142asne historie. O ludziach, kt\u00f3rych ju\u017c tutaj nie ma. O ich domach, zwyczajach i codziennym \u017cyciu. O wojnie. O wielokulturowej przesz\u0142o\u015bci tego miejsca. A czasem tak\u017ce o czym\u015b znacznie prostszym \u2013 o tym, jak niewiele potrzeba, \u017ceby poczu\u0107 prawdziwy spok\u00f3j.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119, ze tutaj jeste\u015b.<\/p>\n

Do nast\u0119pnego razu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ania<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0105 takie miejsca, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek od razu zaczyna oddycha\u0107 troch\u0119 inaczej. Wolniej. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,21,20,39],"tags":[44,38,45],"class_list":["post-4003","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-holistycznie","category-natura","category-podroze","category-smakowanie-zycia","tag-holistycznie-smakowanie-zycia","tag-natura","tag-podroze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4003"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4024,"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4003\/revisions\/4024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/studiowlasnypokoj.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}